การบริการ

ถามทำไมต้องมาฉายรังสีแบบปรับความเข้มที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์?

ตอบ

สาขารังสีรักษาและมะเร็งวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ได้รับการยอมรับในระดับประเทศในด้านการฉายรังสีแบบปรับความเข้ม  และมีเครื่องฉายรังสีแบบปรับความเข้มมากที่สุดในประเทศไทย มีผลงานวิจัยเกี่ยวกับการฉายรังสีแบบปรับความเข้มตีพิมพ์ใน วารสารชั้นนำ มีค่าใช้จ่ายที่สมเหตุสมผล มีการตัดสินใจตามหลักวิชาการ และเป็นโรงเรียนอบรมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญสาขารังสีรักษาที่ได้รับการยอมรับในระดับประเทศ  10เหตุผลที่ผู้ป่วยเลือกที่จะมารักษามะเร็งที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์

ถามผู้ป่วยสามารถเบิกค่าฉายรังสี IMRT ได้หรือไม่?

ตอบ

 - ผู้ป่วยบัตรทอง บัตรประกันสังคม ได้รับการส่งต่อจากโรงพยาบาลต้นสังกัด และพนักงานรัฐวิสาหกิจที่สามารถเบิกค่าฉายรังสี IMRT ได้เกือบทั้งหมด
 - ผู้ป่วยข้าราชการ สามารถเบิกค่าฉายรังสี IMRT จากกรมบัญชีกลางได้เฉพาะโรคมะเร็งในสมอง มะเร็งหลังโพรงจมูก และมะเร็งต่อมลูกหมาก สำหรับโรคอื่นอาจต้องมีค่าใช้จ่ายที่เบิกไม่ได้บางส่วน

ถามค่าใช้จ่ายในการฉายรังสี IMRT สูงไหม?

ตอบ

เนื่องจากการฉายรังสีแบบ IMRT ต้องใช้เครื่องมือพิเศษมากมายทำให้ค่าใช้จ่ายสูงขึ้น เช่น ค่าเอกซเรย์คอมพิวเตอร์เพื่อจำลองการฉายรังสี ค่าสารทึบรังสี ค่าวางแผนด้วยคอมพิวเตอร์ ค่าเอกซเรย์เช็คตำแหน่งในแต่ละสัปดาห์ และค่าฉายรังสีต่อวันที่เพิ่มขึ้นจากการฉายรังสี 2มิติและ 3มิติ   ประมาณการค่าฉายรังสี

ถามผู้ป่วยจะรู้สึกอย่างไรในขณะนอนบนเตียงฉายรังสี?

ตอบ

ไม่มีความเจ็บปวดในขณะที่ฉายรังสี ผู้ป่วยจะไม่รู้สึกใด ๆ ในระหว่างนอนบนเตียงฉายรังสีเปรียบเสมือนกับการถ่ายภาพเอกซเรย์   ธรรมดา หากผู้ป่วยรู้สึกไม่สบายระหว่างนอนบนเตียงฉายรังสีสามารถสื่อสารกับนักรังสีเทคนิคผ่านกล้องวงจรปิดและ intercomในห้องฉายรังสี ผู้ป่วยบางรายอาจมีผลข้างเคียงของการฉายรังสีหลังจากได้รับรังสีไปแล้ว 3-4สัปดาห์ ผลข้างเคียงขึ้นกับตำแหน่งที่ได้รับการฉายรังสี ปริมาณรังสี เทคนิค การได้รับยาเคมีบำบัดระหว่างการฉายรังสี และสภาพร่างกายของผู้ป่วย

ถามใช้เวลานานแค่ไหนในการฉายรังสี IMRT?

ตอบ

การฉายรังสี IMRT แต่ละครั้งใช้เวลาประมาณ 7-15นาทีขึ้นอยู่กับตำแหน่งของก้อนมะเร็ง ขนาดของก้อนมะเร็งความซับซ้อนของลำรังสี ปริมาณรังสีที่จะใช้และสภาพร่างกายของผู้ป่วย โดยแพทย์รังสีรักษาจะเป็นผู้ตัดสินใจในการเลือกการฉายรังสี IMRT ปกติการฉายรังสีจะฉายวันละครั้ง สัปดาห์ละ 5วัน เว้นวันเสาร์-อาทิตย์ และใช้เวลาการฉายรังสีทั้งหมดประมาณ 5-8สัปดาห์ ทุกวันที่ผู้ป่วยฉายรังสี เจ้าหน้าที่รังสีเทคนิคจะให้ผู้ป่วยนอนบนเตียงฉายรังสี ซึ่งอาจจะต้องมีอุปกรณ์พิเศษป้องกันการขยับเขยื้อนของผู้ป่วย เจ้าหน้าที่รังสีเทคนิคจัดตำแหน่งให้ตรงกับเส้นที่ขีดไว้บนผิวหนังเอ็กซเรย์ตรวจสอบความถูกต้องของตำแหน่ง แล้วจึงเริ่มฉายรังสีซึ่งกินเวลาครั้งละ 7-15นาที

ถามการฉายรังสี IMRT มีขั้นตอนอย่างไร?

ตอบ

ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งหลังจากได้พบแพทย์รังสีรักษาแล้ว แพทย์จะเป็นผู้วิเคราะห์และพิจารณาว่าผู้ป่วยนั้น ๆ ควรจะได้รับการฉายรังสีด้วยเทคนิคใดโดยพิจารณาจากองค์ประกอบต่าง ๆ ได้แก่ ตำแหน่งของโรคมะเร็งระยะของโรค สภาพร่างกายผู้ป่วย อายุ การรักษาที่เคยได้รับมาก่อนและเมื่อแพทย์ได้เลือกการฉายรังสี IMRT ให้กับผู้ป่วยแล้วจะทำการนัดหมายผู้ป่วย เพื่อการจำลองการฉายรังสีด้วยเครื่องเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์  ในบางครั้งอาจต้องอาศัยภาพสะท้อนคลื่นแม่เหล็ก (MRI) หรือภาพ PET scan เพื่อช่วยให้เห็นก้อนมะเร็งชัดเจนขึ้น ในขั้นตอนนี้จะมีการขีดเส้นบอกตำแหน่งบนผิวหนังผู้ป่วย ในบางครั้งอาจต้องใช้เครื่องมือยึดผู้ป่วยเช่น หน้ากากครอบศีรษะและหัวไหล่ หรือเตียงโฟมเพื่อให้ผู้ป่วยไม่ขยับเขยื้อน หลังจากนั้นแพทย์จะเป็นผู้กำหนดขอบเขตของก้อนมะเร็งและอวัยวะปกติข้างเคียงเพื่อให้นักฟิสิกส์การแพทย์วางแผนการฉายรังสีในคอมพิวเตอร์ ซึ่งใช้เวลาประมาณ 3-5วัน เมื่อแพทย์ตรวจสอบแผนการรักษาในคอมพิวเตอร์แล้วจึงนัดหมายผู้ป่วยเพื่อเริ่มฉายรังสีต่อไป

ถามใครเป็นผู้ควบคุมเครื่องฉายรังสี IMRT?

ตอบ

นักรังสีเทคนิคที่เชี่ยวชาญจำเพาะ เป็นผู้ควบคุมเครื่องฉายรังสีจากห้องควบคุมด้านนอกซึ่งติดกับเครื่องฉายรังสีผู้ป่วยสามารถสื่อสารหรือพูดคุยกับนักรังสีเทคนิคได้ตลอดเวลาและนักรังสีเทคนิคยังช่วยดูแลผู้ป่วยจากด้านนอกโดยอาศัยกล้องวงจรปิด

ถามใช้เครื่องมือพิเศษอะไรบ้างในการฉายรังสีแบบ IMRT?

ตอบ

เครื่องฉายแสงหรือเครื่องฉายรังสีที่ใช้ในการรักษาแบบ IMRT เรียกวาเครื่องเร่งอนุภาค (Linear accelerator) ซึ่งให้ลำรังสีเอ็กซ์ และต้องเป็นเครื่องชนิดพิเศษซึ่งมีวัตถุกำบังรังสีแบบซี่ (เรียกย่อ ๆ ว่า MLC หรือ multileaf collimator)เพื่อช่วยปรับความเข้มของลำรังสีที่ฉายให้ผู้ป่วย ผู้ป่วยนอนนิ่ง ๆ บนเตียงฉายรังสีขณะที่หัวฉายรังสีค่อย ๆ ฉายลำรังสีแต่ละลำให้กับผู้ป่วย โดยควบคุมจากเครื่องคอมพิวเตอร์

ถามบุคลากรใดเกี่ยวข้องกับการฉายรังสีแบบปรับความเข้มบ้าง?

ตอบ

การฉายรังสีแบบปรับความเข้มต้องอาศัยการทำงานเป็นทีมร่วมกันระหว่าง แพทย์รังสีรักษา แพทย์รังสีวินิจฉัยนักฟิสิกส์การแพทย์ นักรังสีเทคนิค พยาบาลรังสีรักษา ซึ่งผ่านการอบรมเป็นพิเศษ ในโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์มีความเชี่ยวชาญเรื่อง IMRT มากดังจะเห็นได้จากสถิติการรักษาผู้ป่วยด้วย IMRT และยังเป็นสถาบันฝึกอบรมแพทย์รังสีรักษา นักฟิสิกส์การแพทย์ นักรังสีเทคนิค ชั้นนำของประเทศไทยและได้รับการยอมรับในระดับภูมิภาค มีแพทย์จากประเทศเพื่อนบ้านมาดูงานหลายครั้ง

แพทย์รังสีรักษาเป็นผู้นำในทีมการรักษาแบบ IMRT โดยเป็นผู้กำหนดขอบเขตของก้อนมะเร็งร่วมกับแพทย์รังสีวินิจฉัย  หลังจากนั้น นักฟิสิกส์การแพทย์จะเป็นผู้วางแผนลำรังสี คำนวณการกระจายปริมาณรังสี ตรวจสอบคุณภาพและความถูกต้องของปริมาณรังสี นักรังสีเทคนิคจะเป็นผู้ฉายรังสีหรือฉายแสงให้ผู้ป่วยในแต่ละวันตามแผนที่ แพทย์ และนักฟิสิกส์ การแพทย์วางแผนไว้ และพยาบาลรังสีรักษาจะช่วยดูแลเรื่องผลข้างเคียงในแต่ละวันและตรวจเลือดดู เม็ดเลือดขาวและเกร็ดเลือดให้ผู้ป่วยในแต่ละสัปดาห์ของการฉายรังสี  สถิติผู้ป่วยฉายรังสี

ถามIMRT ใช้เวลาในการฉายนานขึ้นหรือไม่?

ตอบ

การฉายรังสีแบบปรับความเข้มมักจะใช้ปริมาณลำรังสีมากกว่าการฉายรังสีแบบ 3มิติ และใช้เวลาในการฉายรังสีต่อวันประมาณ 7-15นาทีขึ้นอยู่กับตำแหน่งของก้อนมะเร็ง

ถามการฉายรังสีแบบปรับความเข้ม (ไอ-เอ็ม-อาร์-ที หรือ IMRT) คืออะไร?

ตอบ

IMRT คือเทคนิคการฉายรังสีแบบ 3 มิติขั้นสูงซึ่งให้ความแม่นยำ และครอบคลุมต่อบริเวณที่เป็นรอยโรคมะเร็งได้ดีกว่าการฉายรังสีแบบ 3 มิติทั่วไป เปรียบเสมือนช่างเย็บผ้าตัดเสื้อผ้าให้กับบุคคลได้พอเหมาะและพอดีต่อบุคคลนั้นๆ โดยอาศัยภาพถ่ายจากเอ็กเซเรย์คอมพิวเตอร์ 3 มิติ หรือ 4 มิติ (ซึ่งแผนกรังสีรักษาและมะเร็งวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ได้เริ่มใช้เป็นแห่งแรกในประเทศไทยกว่า 3 ปี มาแล้ว) เพื่อให้แพทย์รังสีรักษากำหนดขอบเขตก้อนมะเร็งและอวัยวะปกติข้างเคียง หลังจากนั้นอาศัยการคำนวณในคอมพิวเตอร์วางแผนการฉายรังสี เพื่อปรับความเข้มของลำรังสีที่จะให้กับผู้ป่วย ผลลัพธ์ก็คือ ก้อนมะเร็งได้ปริมาณรังสีสูงในขณะที่อวัยวะปกติข้างเคียงได้รับปริมาณรังสีต่ำกว่ามาก จึงทำให้การควบคุมมะเร็งดีขึ้น และผลข้างเคียงต่ออวัยวะปกติลดลง

สาขารังสีรักษาและมะเร็งวิทยา ฝ่ายรังสีวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ 1873 ถนนพระราม4 ปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330
WEBMASTER CHULACANCER@YAHOO.COM

จำนวนคนเข้าใช้งาน

5 8 5 5 6 1 9

ข้อมูลในเว็บ chulacancer.net นี้เป็นข้อมูลเชิงวิชาการ การนำไปใช้รักษาผู้ป่วยแต่ละรายอาจมีความแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย สาขารังสีรักษา
และมะเร็งวิทยาคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จะไม่รับผิดชอบต่อผลที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติตามข้อมูลนี้ กรุณาปรึกษาแพทย์