การใช้เคมีบำบัด (Chemotherapy)

ดังได้กล่าวแล้วว่ามะเร็งหลังโพรงจมูกที่เป็น locoregional disease การรักษาในปัจจุบันคือการใช้รังสีรักษาเป็นหลัก ยาเคมีบำบัดมักจะเลือกใช้ในกรณีที่มีการกำเริบหรือการแพร่กระจายของโรค
อย่างไรก็ตามในการใช้รังสีรักษา นอกจากมีปัญหาของการกำเริบของโรคเฉพาะที่สูงแล้ว การแพร่กระจายของโรคไปสู่อวัยวะอื่น ๆ ในผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูกก็เป็นปัญหาสำคัญอีกด้านหนึ่ง โดยพบมีอุบัติการการแพร่กระจายของโรค 25% - 35%^4,22-24,27 ดังนั้นจึงมีการนำยาเคมีบำบัดเข้ามาร่วมในการรักษาในรูปแบบ
ต่าง ๆ ดังนี้คือ

Adjuvant Chemotherapy
เป็นการใช้ยาเคมีบำบัดเสริมการรักษา หลังจากที่ได้รับการฉายรังสีครบแล้ว เพื่อหวังผลในการควบคุมโรคเฉพาะที่ให้ดีขึ้น และลดอุบัติการการแพร่กระจายของโรคลง
ในการศึกษาต่าง ๆ ที่เป็น adjuvant chemotherapy^30-32 ทั้งที่เป็น cisplatin base และ non cisplatin base นั้นไม่พบว่าสามารถเพิ่มอัตราการมีชีวิตรอดของผู้ป่วยได้
ประการสำคัญอย่างหนึ่งของการใช้การรักษาแบบ adjuvant chemotherapy คือ ผู้ป่วยมักจะไม่สามารถรับการให้ยาเคมีบำบัดตามที่กำหนดไว้ได้ เนื่องจากมีภาวะแทรกซ้อนจากการรักษาสูงขึ้น เพราะฉะนั้นไม่แนะนำให้ใช้ adjuvant chemotherapy สำหรับผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งของศีรษะและคอ

Induction Chemotherapy (Neoadjuvant chemotherapy)
เป็นการให้ยาเคมีบำบัดก่อนการรักษาด้วยการฉายรังสี โดยอาศัยผลดีของการรักษา คือ ทำลายเซลล์มะเร็งที่ตำแหน่งปฐมภูมิและช่วยกำจัดเซลล์มะเร็งที่อาจมีการแพร่กระจายออกไปแล้ว (micrometastasis)
การรักษานี้ผู้ป่วยจะทนต่อการรักษาได้ดี
มีการศึกษาที่รายงานการใช้ induction chemotherapy ในผู้ป่วยมะเร็งหลังโพรงจมูกออกมาพอสมควร^33-35 แม้รายงานต่าง ๆ เหล่านี้ พบว่ามีการตอบสนองที่ดีต่อยาเคมีบำบัดที่ใช้ โดยมีการตอบสนองสูงตั้งแต่ 75%
- 93% (รวมทั้ง Complete และ partial response) และผู้ป่วยเหล่านี้ก็สามารถรับการรักษาด้วยรังสีต่อจนครบตามที่กำหนดไว้ แต่อย่างไรก็ตามจากการติดตามผลการรักษา พบว่า acturial survival นั้นไม่ได้ดีขึ้นกว่ากลุ่มที่เป็น historical control (radiation alone group) แม้ว่าจะพบมีอัตราของการเกิด distant metastasis ลดน้อยลงก็ตาม

Concomitant chemoradiotherapy
เป็นการรักษาที่ใช้ทั้งการให้ยาเคมีบำบัดและรังสีรักษาพร้อมกัน โดยที่หวังผลของยาเคมีบำบัดในการกำจัด systemic micrometastasis และเพิ่มประสิทธิภาพของรังสีในการควบคุมโรคเฉพาะที่^36,37
มีการศึกษาต่าง ๆ ที่รายงานถึงผลการรักษาด้วยการใชัยาเคมีบำบัด พร้อมกับการฉายรังสี^38-44 ที่น่าสนใจคือการศึกษาจาก Yale University ที่พบมี disease-free survival ที่ดีขึ้นจากการใช้ยา Mitomycin-C ร่วมกับการฉายรังสี⁴² และการศึกษาของ Radiation Therapy Oncology Group (RTOG)⁴⁴ ที่ใช้ยา cisplatin พร้อมกับการฉายรังสี พบว่ามี disease free survival และ overall survival ที่ดีขึ้นอย่างชัดเจน แต่อย่างไรก็ตาม พบมีแนวโน้มว่าจะมีภาวะแทรกซ้อนที่สูงขึ้น