การแบ่งระยะของโรค (Staging)

การแบ่งระยะของโรคสำหรับมะเร็งหลังโพรงจมูกในโลกนี้มีหลายระบบด้วยกัน แต่ที่นิยมใช้และมีผู้กล่าวถึงบ่อย ๆ ก็คือ ระบบของ UICC/AJCC 1986 และของ Ho’s classification ดังแสดงในตารางที่ 2
ตารางที่ 2 แสดง TNM Staging Systems of Nasopharyngeal Cancer
TNM Ho 1970 (l978) TNM AJCC/UICC (1986)
Tl T confined to NP T0 No evidence of T
T2 T extended to nasal fossa (T2n), oro- Tl one wall or positive biopsy
pharynx (T2o), parapharyngeal region (T2p) T2 Two walls or more
T3 Bone involvement below the base of the T3 Nasal cavity, oropharynx
skull including floor of the sphenoid sinus
(T3a), base of the skull (T3b), cranial nerve
(T3c), orbit, hypopharynx. or infratemporal
fossa (T3d)
NO No node T4 Invasion of skull, cranial nerves or both
Nl Upper cervical node* N0 No node
Nl Homolateral node(s) £ 3 cm
- 7 -

N2 Lower cervical node* N2a Single, homolateral > 3 cm and £ 6 cm
N2b Multiple homolateral nodes £ 6 cm
N2c Contralateral or bilateral node(s), £ 6 cm
N3 Supraclavicular node or skin involvement N3 Node(s) > 6 cm
above clavicles
M0 No distant metastasis M0 No distant metastasis
Ml Distant metastasis or skin involvement Ml Distant metastasis
below clavicles
Stage l Tl, N0 Stage 1 Tl, N0
Stage II T2 and/or Nl Stage II T2, N0
Stage III T3 and/or N2 Stage III T3, N0 and Tl to 3Nl
Stage IV N3/Ml Stage IV T4, N0 to l and N2 to 3, Ml

* Limit between upper and lower neck is the level of the thyroid notch.

T stage
 จากการศึกษาต่าง ๆ ในปัจจุบันนี้พบว่าภาวะของผู้ป่วย Tl, T2 (UICC) คือ มีโรคจำกัดอยู่เฉพาะที่ตัว
nssopharynx นั้น ไม่มีความแตกต่างในการควบคุมโรคเฉพาะที่17 แต่สำหรับ T3, T4 (UICC) จะพบมีความล้มเหลวของการควบคุมโรคเฉพาะที่สูงมากขึ้น การเกิดมี cranial nerve palsy จะมีผลต่อทั้งการควบคุมโรคเฉพาะที่และอัตรารอดชีวิต ไม่ว่าจะพบมีการเกิด bone erosion ร่วมด้วยหรือไม่ก็ตาม18, 19,20 การที่พบมี intracranial invasion จะทำให้มีการพยากรณ์ของโรคแย่ลงอย่างมาก
N stage
 เมื่อพบว่ามีการแพร่กระจายของโรคเข้าสู่ต่อมน้ำเหลือง จะมีการพยากรณ์ของโรคที่ไม่ดี คือทำให้มีอัตรารอดชีวิตจากการรักษาลดลง4, 21 ยิ่งต่อมน้ำเหลืองมีขนาดโต ก็ยิ่งทำให้มีความล้มเหลวในการรักษาสูง และอัตราการรอดชีวิตต่ำ ถ้าพบมีการลุกลามมาที่ต่อมน้ำเหลืองบริเวณ supraclavicular fossa ก็จะพบมีการแพร่กระจายไปสู่อวัยวะอื่น ๆ สูงขึ้น21