Adjuvant Postoperative Irradiation

หลักการพิจารณาการรักษาด้วยรังสีในผู้ป่วย Colon cancer
                การให้การรักษามะเร็งลำไส้ใหญ่ส่วน colon ด้วยรังสีหลังการทำผ่าตัดนั้น ก็จะต้องวางแผนการรักษาด้วยความระมัดระวังและมีความรอบคอบ โดยที่บริเวณหรือขอบเขตของการฉายรังสีจะเปลี่ยนแปลงไปขึ้นอยู่กับตำแหน่งของมะเร็งปฐมภูมิ⁵  แต่ก็มีกฏเกณฑ์ทั่วไปที่ใช้สำหรับยึดถือดังนี้คือ
                1.  To cover the primary tumor site with a 4-5 cm margin proximally and distally
                2.  A 3-4 cm margin medially
                3.  Generally, the mesenteric lymph nodes beyond the surgical resection
margin do not require treatment, because the surgeon can usually perform a satisfactory regional lymphadenectomy for colon cancer
                การจัดท่าของผู้ป่วยในการฉายรังสีก็มีส่วนสำคัญมาก เช่น ผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ส่วน ascending หรือ descending ถ้าให้ผู้ป่วยนอนตะแคงข้างซ้ายหรือข้างขวาในขณะฉายรังสี ด้วยวิธีการนี้จะช่วยทำให้ลำไส้เล็กเคลื่อนตัวออกนอกบริเวณฉายรังสีได้มาก  นอกจากนี้ในบางครั้งการฉายรังสีนี้จะต้องผ่านไตบางส่วนหรือไตทั้งข้าง  การฉายรังสีผ่านไตนี้จะมีผลทำให้การทำงานของไตข้างนั้นถูกทำลาย หรือการทำหน้าที่ของไตข้างนั้นเสื่อมลง   อย่างไรก็ตามถ้าตรวจพบว่า Blood urea nitrogen และ creatinine อยู่ในเกณฑ์ปกติ และ IVP (intravenous pyelogram)  ของไตข้างตรงข้ามทำงานเป็นปกติแล้ว ก็สามารถให้การรักษาด้วยรังสีต่อไปได้ ซึ่งจากการติดตามประเมินผลที่ The Massachusetts General Hospital พบว่าจะมีผลแทรกซ้อนในระยะยาวน้อยมากเมื่อต้องฉายรังสีถูกไตเพียงข้างเดียว⁶
                        สำหรับมะเร็งลำไส้ใหญ่ส่วน Hepatic flexure ปริมาตรของตับที่จะต้องถูกรังสีสามารถประเมินได้จากภาพสแกนจากคอมพิวเตอร์ ซึ่งโดยทั่วไปแล้ว 2/3 ของเนื้อตับจะต้องให้ได้รังสีไม่เกิน 3,000 cGy จึงจะไม่ทำให้การทำงานของตับเสื่อมลง

                โดยทั่วไป แนะนำให้ฉายรังสีครอบคลุมบริเวณต่าง ๆ ตามกฏเกณฑ์ที่กล่าวแล้วข้างต้น ให้ได้ปริมาณรังสี 4,500 cGy ใน 25 fractions ระยะเวลา 5 สัปดาห์ (l80 cGy per fraction) แล้วลดขนาดของบริเวณที่จะฉายรังสีให้เล็กลง  คลุมเฉพาะบริเวณมะเร็งปฐมภูมิ เพื่อที่จะเลี่ยงให้ถูกลำไส้เล็กให้น้อยที่สุด  โดยบริเวณที่จะฉายรังสีเพิ่มเติม (Boost area) นี้  ปริมาณรังสีที่ให้จะมากหรือน้อยเพียงใดนั้น ขึ้นกับระยะของโรคและตำแหน่งของโรคว่าจะมีอวัยวะข้างเคียงสำคัญอะไรบ้าง  โดยทั่วไปในระยะ B3 หรือ C3 จะพยายามให้ปริมาณรังสีสูง 5,500 ถึง 6,000 cGy ถ้าสามารถเลี่ยงลำไส้เล็กได้  มักจะทำการลดขอบเขตการฉายรังสีลง 2 ขั้นตอน  ขั้นแรกที่ 4,500 cGy และลดขอบเขตการฉายรังสีลงอีกครั้ง เมื่อได้ปริมาณรังสี 5,000 cGy หลังจากนี้แล้วไม่ควรจะมีลำไล้เล็กอยู่ในบริเวณที่ฉายรังสีอีกต่อไป ถ้ายึดถือข้อแนะนำนี้แล้ว อุบัติการของการเกิดภาวะแทรกซ้อนต่อลำไส้เล็กจะเกิดขึ้นน้อยลงมาก⁷