มะเร็งเยื่อบุภายในลำคอ

            เยื่อบุภายในลำคอ ประกอบด้วย ส่วนบน(oropharynx) และส่วนล่าง(hypopharynx)

ปัจจัยเสี่ยง

            1. อายุที่มากขึ้น

            2. เพศชาย

            3. สูบบุหรี่ โดยความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นอีกกรณีดื่มแอลกอฮอล์ร่วมด้วย การหยุดบุหรี่นอกจากจะลดความเสี่ยง ในการเกิดมะเร็ง 

ของเยื่อบุลำคอแล้วยังลดการเกิดมะเร็งของที่อื่นด้วย เช่น ปอด, ช่องปาก, หลอดอาหาร, กระเพาะปัสสาวะ, ตับอ่อน

            4. การดื่มเหล้า : ซึ่งความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามปริมาณเหล้าที่ดื่ม

            5. ประวัติการเป็นมะเร็งบริเวณศีรษะ + ลำคอมาก่อน

            6. อาชีพที่ได้รับสารเคมีบางอย่าง เช่น กรดซัลฟูริก, นิกเกิล, แอสเบสตอส

อาการ

• เสียงแหบ                        

• ก้อนที่บริเวณลำคอ

• เจ็บคอ

• ไอเรื้อรัง

• ลมหายใจมีกลิ่นเหม็นผิดปกติ

• ปวดหู

• น้ำหนักลด

การตรวจวินิจฉัย

            ผู้ป่วยควรได้รับการตรวจร่างกาย ร่วมกับการส่องกล้องเพื่อตรวจดูเยื่อบุในลำคอ การตัดชิ้นเนื้อบริเวณที่สงสัยไปตรวจ

และการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่ศีรษะและลำคอ อาจรวมถึงบริเวณอื่นที่สงสัยว่ามีการลุกลามของตัวโรค

ระยะของโรค

            ข้อมูลจากการตรวจร่างกาย เอกซเรย์คอมพิวเตอร์หรือการตรวจด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า จะใช้ในการประเมินระยะและ

การลุกลามของโรค อาจเป็นระยะเริ่มต้นระยะลุกลามเฉพาะที่ หรือระยะแพร่กระจาย

วิธีการรักษา

            ประกอบด้วยการผ่าตัด, การฉายแสง, การใช้ยาเคมีบำบัด หรือใช้หลายวิธีร่วมกัน

            ปัจจัยที่มีผลต่อวิธีการรักษา

                1. ระยะและการลุกลามของโรค

                2. ภาวะสุขภาพหรือโรคร่วมอื่นของผู้ป่วย

            การผ่าตัด ชนิดการผ่าตัดขึ้นกับตำแหน่งและระยะโรค โดยทั่วไปจะผ่าตัดเอาก้อนมะเร็ง และเนื้อเยื่อรอบข้างออก

ร่วมกับเลาะต่อน้ำเหลืองบริเวณลำคอ

                ผลข้างเคียง

                    -ความเจ็บปวดจากแผลผ่าตัด

                    -การบวมของเยื่อบุลำคอในระยะแรกหลังการผ่าตัด อาจต้องใช้การให้อาหารทางสายผ่านทางจมูก

                    -ชาผิวหนังบริเวณที่ผ่าตัด หรือมีผังผืด

                    -แผลเป็นจากการผ่าตัด

            การฉายแสง เป็นการใช้รังสีพลังงานสูงเพื่อทำลายเซลล์มะเร็ง เป็นการรักษาเฉพาะที่ ซึ่งอาจใช้การฉายแสง

เพียงอย่างเดียว ในกรณีที่โรคเป็นระยะเริ่มต้น ก้อนมะเร็งขนาดเล็ก หรือใช้ร่วมกับการผ่าตัดหรือยาเคมีบำบัด ในกรณีที่เป็น

ระยะลุกลามมากขึ้น

                ผลข้างเคียงระยะเฉียบพลัน ขึ้นกับปริมาณรังสีที่ได้รับ และอวัยวะที่ได้รับรังสี

                    -อ่อนเพลีย

                    -เจ็บปาก หรือเยื่อบุในลำคออักเสบ

                    -ผิวหนังแห้ง, ขนร่วง, อาจมีผิวหนังอักเสบ

                ผลข้างเคียงระยะยาว

                    -ปากแห้ง-น้ำลายแห้ง

                    -การรับรู้รสชาติอาหารเปลี่ยนไป

                    -ฟันผุง่าย

                    -ผิวหนังบริเวณที่ได้รับรังสีเปลี่ยนไปเนื่องจากมีพังผืดเกิดขึ้น

            การใช้ยาเคมีบำบัด

• ใช้ก่อนหรือหลังร่วมกับการผ่าตัดหรือฉายแสง

• ใช้ร่วมกับการฉายแสงกรณีโรคลุกลามเฉพาะที่

• ใช้เป็นการรักษาหลักกรณีโรคกระจายนอกอุ้งเชิงกราน

                แพทย์จะพิจารณาการรักษาเหมาะสมเพื่อให้มีอัตราการมีชีวิตรอดสูงสุด

                ผลข้างเคียง

                    -เม็ดเลือดหรือเกร็ดเลือดต่ำ

                    -ผมร่วง กรณีผมร่วงจากยาเคมี สามารถมีผมขึ้นมาใหม่ได้แต่อาจมีสีและลักษณะบางอย่างเปลี่ยนแปลง

                    -ผลต่อระบบทางเดินอาหาร : คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ท้องเสีย

การตรวจติดตามหลังการรักษา

            ควรตรวจติดตามอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากโรคมีโอกาสเป็นซ้ำ ซึ่งควรได้รับการตรวจร่างกาย, ส่องกล้องเพื่อดูเยื่อบุ

ภายในลำคอ,เอกซเรย์ปอด  ทั้งนี้เนื่องจากผู้ป่วยกลุ่มนี้มีโอกาสเกิดมะเร็งขึ้นใหม่ในเยื่อบุทางเดินอาหาร-ทางเดินหายใจส่วนอื่น

(field cancerization) จึงควรแนะนำให้หยุดการสูบบุหรี่และการดื่มแอลกอฮอล์ เพื่อลดความเสี่ยงเหล่านั้น