มะเร็งรังไข่

การรักษามาตรฐานของโรคมะเร็งรังไข่

การผ่าตัด

การผ่าตัดมีวัตถุประสงค์สองประการ ประการแรกเพื่อดูstageหรือการลุกลามของมะเร็ง

แพทย์จะทำการตัดมดลูก รังไข่ทั้งสองข้าง ท่อนำไข่ทั้งสองข้าง โอเมนตัม และต่อมน้ำเหลืองบาง

ต่อม การจัด stage มีความสำคัญอย่างมาก เพราะใช้ในการตัดสินใจเลือกการรักษา

ประการที่สอง เพื่อตัดเนื้องอกออกให้มากที่สุดโดยจะพยายามให้เหลือเนื้องอกขนาดไม่เกิน

1ซม. การผ่าตัดส่งผลให้ผู้ป่วยไม่สามารถตั้งครรภ์ได้อีกและจะเข้าสู่ภาวะหมดประจำเดือน การผ่าตัด

มีหลายประเภทเช่น

- Total hysterectomy คือการผ่าตัดเอามดลูก ปากมดลูกออก โดยสามารถผ่าตัดผ่านทาง

หน้าท้อง เรียกว่า Abdominal hysterectomy ผ่าตัดผ่านทางช่องคลอด เรียกว่า Vaginal

hysterectomy หรือผ่าตัดผ่านกล้อง เรียกว่า Laparoscopic hysterectomy

- Unilateral salpingo-oophorectomy คือการผ่าตัดเอารังไข่และท่อนำไข่ออก ในข้าง

ที่เป็นมะเร็ง

- Omentectomy คือการผ่าตัดเอาเนื้อเยื่อที่บุผนังช่องท้องออก

- Lymph node biopsy คือการตัดเอาส่วนของต่อมน้ำเหลืองออก เพื่อส่งตรวจทาง

พยาธิวิทยา

การรักษา low malignant potential (LMP) tumors

ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่ต้องการมีบุตรอีก สามารถผ่าตัดเอามดลูก รังไข่ และท่อนำไข่ออกได้

แต่ในกรณีที่ผู้ป่วยยังต้องการมีบุตรอีกแพทย์จะตัดเอาเฉพาะรังไข่และท่อนำไข่ด้านที่เป็นมะเร็ง

ออก ยาเคมีบำบัดและรังสีรักษาจะใช้เมื่อมีการกลับมาเป็นซ้ำหลังจากผ่าตัด หลังจากรักษาต้อง

นัดตรวจติดตามอย่างน้อยทุก6เดือนสำหรับช่วง5ปีแรก นอกจากนี้ถ้าตรวจพบว่ามีการลุกลาม

ของมะเร็งออกนอกรังไข่ตั้งแต่การตรวจพบมะเร็งครั้งแรก แพทย์จะทำการผ่าตัดเอาส่วนที่เป็น

มะเร็งออกให้มากที่สุด ถ้ามะเร็งกระจายไปตามผนังช่องท้องหรืออวัยวะอื่นหลังผ่าตัดผู้ป่วยต้อง

ได้รับยาเคมีบำบัด แต่ถ้ายังไม่มีการกระจายไปส่วนดังกล่าว หลังผ่าตัดผู้ป่วยต้องตรวจติดตาม

อย่างใกล้ชิด

รังสีรักษา

การใช้รังสีรักษาคือการใช้รังสีเอ็กซ์หรืออนุภาคอื่นๆในการทำลายเซลล์มะเร็ง การใช้รังสี

รักษามีสองประเภท ประเภทแรกใช้เครื่องฉายรังสีจากภายนอกร่างกาย เรียกว่า External beam

radiation therapy ซึ่งเป็นที่นิยมกว่าการฝังแร่ในร่างกายหรือที่เรียกว่า Internal beam radiation

therapy หรือ Brachytherapy การพิจารณาวิธีการรักษาขึ้นกับระยะของโรคและชนิดของมะเร็ง

ยาเคมีบำบัด

ยาเคมีบำบัดจะเข้าไปทำลายเซลล์มะเร็ง สามารถให้ทางหลอดเลือดดำหรือรับประทาน

สำหรับมะเร็งรังไข่จะใช้การรักษาแบบ intraperitoneal chemotherapy คือการให้ยาเคมีทาง

peritoneal cavity(ช่องที่มีอวัยวะภายในช่องท้อง) การพิจารณาวิธีการรักษาขึ้นกับระยะและชนิด

ของมะเร็ง

นอกจากนี้ยังมีแนวทางการรักษาใหม่ๆซึ่งอยู่ในขั้นของการทดลอง เช่น ภูมิคุ้มกันบำบัด

การรักษาแบบเจาะจงเป้าหมาย (targeted therapy)

การรักษาตามระยะของโรค

ระยะที่ 1 และ 2

- การผ่าตัดเอามดลูก ปากมดลูกออก การผ่าตัดเอารังไข่และท่อนำไข่ออกทั้งสองข้าง

ผ่าตัดเอาเนื้อเยื่อที่บุผนังช่องท้องออก ตัดเอาส่วนของต่อมน้ำเหลืองออก เพื่อส่งตรวจ

ทางพยาธิวิทยา

- การผ่าตัดเอามดลูก ปากมดลูกออก การผ่าตัดเอารังไข่และท่อนำไข่ออกหนึ่งข้าง

ผ่าตัดเอาเนื้อเยื่อที่บุผนังช่องท้องออก ตัดเอาส่วนของต่อมน้ำเหลืองออก เพื่อส่งตรวจ

ทางพยาธิวิทยา

ระยะที่ 3 และ 4

- การผ่าตัดเอามดลูก ปากมดลูกออก การผ่าตัดเอารังไข่และท่อนำไข่ออกหนึ่งข้าง

ผ่าตัดเอาเนื้อเยื่อที่บุผนังช่องท้องออก หลังจากการผ่าตัดการรักษาที่เหลือ ขึ้นกับปริมาณ

เนื้องอกที่เหลือ เช่น ถ้ามีเนื้องอกเหลือน้อยกว่า 1ซม. มักให้เคมีบำบัดร่วมด้วย

มะเร็งที่กลับมาเป็นซ้ำหรือมะเร็งที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษา

- ยาเคมีบำบัด และอาจพิจารณาการผ่าตัดร่วมด้วย

การรักษามะเร็งรังไข่ชนิด germ cell

ผู้ป่วยที่เป็นเนื้องอกของเซลล์สืบพันธุ์ชนิดดี (benign germ cell tumor) ต้องได้รับการผ่าตัด

เพื่อเอาส่วนของเนื้องอกออกโดยไม่ต้องได้รับการรักษาอื่นเพิ่มเติม ส่วนผู้ป่วยที่เป็นเนื้องอกของเซลล์

สืบพันธุ์ชนิดร้ายแรง (malignant germ cell tumor) การรักษาขึ้นกับชนิดและ stage ของมะเร็ง

การรักษามะเร็งรังไข่ชนิด stromal cell

การรักษาส่วนใหญ่ทำได้โดยการตัดเอารังไข่ข้างที่เป็นมะเร็งออก แต่ถ้ามีการลุกลามออก

นอกรังไข่ผู้ป่วยต้องได้รับยาเคมีบำบัดร่วมด้วย

การดูแลหลังการรักษา

หลังจากการรักษาที่กล่าวข้างตน ผู้ป่วยจำเป็นที่จะต้องได้รับการตรวจติดตามเป็นระยะ

เพื่อสอบถามอาการ ตรวจร่างกาย ตรวจเลือดเพื่อดูระดับ CA125 สำหรับมะเร็งรังไข่ ระดับ AFP,

HCG สำหรับมะเร็งรังไข่ชนิด germ cell การตรวจระดับฮอร์โมนเอสโตรเจน เทสโทสเตอโรน

ในเลือดสำหรับมะเร็งรังไข่ชนิด stromal cell เอกซเรย์หรือเอกเซย์คอมพิวเตอร์ เพื่อสืบค้นว่า

มีการกลับมาเป็นซ้ำของมะเร็งหรือไม่ รวมทั้งดูผลข้างเคียงจากการรักษา

นอกเหนือจากการตรวจติดตามแล้วผู้ป่วยควรจะดูแลสุขภาพให้แข็งแรง งดสูบบุหรี่

รับประทานอาหารที่ถูกสุขลักษณะ และออกกำลังกาย