มะเร็งช่องปาก

ช่องปาก ประกอบด้วยอวัยวะต่างๆ เช่น ริมฝีปาก, กระพุ้งแก้ม, เพดานปาก, ลิ้นไก่, เหงือก, ลิ้น, ต่อมทอนซิล เป็นต้น

มะเร็งช่องปากเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มมะเร็งศีรษะและคอ อวัยวะที่พบเป็นมะเร็งได้บ่อยในช่องปาก ได้แก่ ลิ้น และส่วนใต้ลิ้น

ปัจจัยเสี่ยง

สาเหตุที่แท้จริงของการเกิดมะเร็งหลอดอาหารยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่มีการศึกษาพบว่ามีปัจจัยบางอย่างเกี่ยวข้อง

กับการเกิดเป็นมะเร็งช่องปาก เช่น

- การสูบบุหรี่

- การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

- แสงอาทิตย์ มีส่วนทำให้เพิ่มโอกาสการเป็นมะเร็งของริมฝีปาก

- ประวัติการเป็นมะเร็งในบริเวณศีรษะและลำคอ

- การติดเชื้อไวรัสบางชนิด เช่น HPV (Human papilloma virus)

อาการสำคัญ

- ฝ้าสีขาว หรือ สีแดง ในปาก

- แผลในปากเรื้อรัง

- เลือดออกผิดปกติในปาก

- รับประทาน หรือ กลืนลำบาก หรือมีอาการปวด

- มีก้อนที่คอ

ผู้ป่วยที่มีอาการเหล่านี้ส่วนใหญ่มักไม่ได้มีสาเหตุมาจากโรคมะเร็ง แต่ถ้ามีอาการผิดปกติก็ควรไปพบแพทย์ เพื่อตรวจ

หาสาเหตุและทำการรักษาต่อไป

การตรวจวินิจฉัย

การตรวจวินิจฉัย เช่น เอกซเรย์ฟัน เอกซเรย์ปอด เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ และการตรวจด้วยแม่เหล็กไฟฟ้า 

การส่องกล้อง การตัดชิ้นเนื้อเพื่อตรวจพิสูจน์ เป็นต้น

การรักษา

การผ่าตัด เป็นการรักษาหลักของมะเร็งช่องปาก เป็นการผ่าตัดเพื่อตัดก้อนเนื้องอกออก อาจร่วมถึงเนื้อเยื่อปกติรอบๆ 

ก้อนเนื้องอกด้วย

การรักษาด้วยรังสี มี 2 วิธี คือการฉายรังสี และ การฝังแร่ ทั้งสองวิธีเป็นการใช้รังสีเพื่อทำลายเซลล์มะเร็งเฉพาะที่

 และการเลือกวิธีการรักษานั้นก็จะขึ้นกับขนาดของก้อน, ตำแหน่งของก้อน และการรักษาที่ได้รับร่วมกัน

การให้ยาเคมีบำบัด เป็นการให้ยาเพื่อทำลายเซลล์มะเร็งทั่วร่างกาย

ผลข้างเคียงจากการรักษา

การผ่าตัด หลังผ่าตัดอาจต้องให้เวลาสักระยะเพื่อให้แผลหายดี ขึ้นอยู่กับผู้ป่วยแต่ละคน

การรักษาด้วยรังสี

- ปากแห้ง คอแห้ง ซึ่งอาจจะเป็นได้ถาวร หรือค่อยๆดีขึ้นอย่างช้าๆ

- แผลในช่องปากหายยาก โดยเฉพาะจากการทำฟัน ก่อนรับการรักษาด้วยรังสี ผู้ป่วยที่มีปัญหาเรื่อง 

ฟันต้องพบทันตแพทย์เพื่อทำการรักษาเสียก่อน

- กรามติดเกิดจากการเป็นพังผืดของกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการอ้าปาก เคี้ยว และกลืนภายหลังการให้

รังสี ซึ่งป้องกันโดยอ้าปากบริหารบ่อยๆหลังรักษาจบ

- การเกิดเป็นพังผืดของกล้มเนื้อบริเวณคอ อาจป้องกันได้โดยการ นวดคออย่างถูกวิธีในช่วงแรก หลังจบการรักษา

- การรับรสลดลง มักจะค่อยๆดีขึ้นอย่างช้าๆ หลังจบการรักษา

- เสียงแหบ

- เจ็บปาก เจ็บคอ

- การติดเชื้อ ภายในช่องปาก

- การเปลี่ยนแปลงของผิวหนังบริเวณที่ได้รับรังสี เช่น มีอาการแดง ลอก เป็นแผล หรือมีสีคล้ำขึ้น เป็นต้น

- อ่อนเพลีย

การให้ยาเคมีบำบัด

- เม็ดเลือดลดลง ทำให้เสี่ยงต่อการติดเชื้อ อ่อนเพลีย เลือดออกง่ายขึ้น

- ผมร่วง

- มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน

การรับประทานอาหาร

รับประทานอาหารได้ทุกชนิด โดยรับประทานให้ครบ 5 หมู่ และเพียงพอต่อความต้องการของร่างกายซึ่งจะช่วย

ให้ร่างกายของผู้ป่วยแข็งแรงและทนต่อการรักษาได้ดี