|
|
มะเร็งปอด การตรวจเพื่อวินิจฉัยและกำหนดระยะโรคมะเร็งปอดชนิด non-small cell การตรวจร่างกาย
โดยตรวจร่างกายทั่วไปเพื่อหาอาการแสดงของโรค เช่น ก้อน หรือสิ่งผิดปกติ
ซักประวัติสุขภาพ รวมถึงการ
สูบบุหรี่ งานที่ทำและการรักษาก่อนหน้า เอกซเรย์ปอด เอกซเรย์ดูอวัยวะและกระดูกภายในทรวงอก เอกซเรย์เป็นการตรวจโดย ใช้รังสีเอกซ์ ซึ่งลำรังสีจะผ่านร่างกายและตกบนฟิล์ม ทำให้เกิดภาพของร่างกายในบริเวณต่าง ๆ ลำแสงเอกซเรย์ทำให้เกิดภาพ ของอวัยวะและกระดูกที่อยู่ภายในทรวงอก โดยลำแสงจะผ่านตัวผู้ป่วยตกลงบนแผ่นฟิล์ม เอกซเรย์คอมพิวเตอร์
(CT scan)
เป็นการตรวจโดยการสร้างภาพจากหลายมุม ให้รายละเอียดของร่างกายในบริเวณต่าง
ๆ
เช่น ทรวงอก ภาพจะถูกสร้างโดยคอมพิวเตอร์ที่ต่อกับเครื่องเอกซเรย์ การกลืนสารทึบรังสี ฉีดสารทึบรังสีเข้าสู่เลือดดำจะช่วย ให้เห็นเนื้อเยื่อหรืออวัยวะชัดเจนมากยิ่งขึ้น PET
scan
เป็นการตรวจเซลล์มะเร็งในร่างกายโดยการฉีดสารรังสีที่มีน้ำตาล
ในปริมาณเล็กน้อยเข้าสู่หลอดเลือดดำ เครื่อง
PET scanner จะหมุนรอบร่างกาย และสร้างภาพโดยดูตำแหน่งของร่างกายที่มีการใช้น้ำตาลกลูโคส เซลล์มะเร็งจะแสดง ให้เห็นเป็นจุดสว่างบนภาพเพราะใช้น้ำตาลกลูโคสมากกว่าเซลล์ปกติ การตรวจเซลล์มะเร็งจากเสมหะ
โดยพยาธิแพทย์ตรวจตัวอย่างเสมหะโดยใช้กล้องจุลทรรศน์เพื่อหาเซลล์มะเร็ง
การเจาะดูดชิ้นเนื้อ
(FNA)
การเอาเนื้อเยื่อ หรือสารน้ำจากปอดโดยใช้เข็มขนาดเล็ก
โดยใช้ร่วมกับเอกซเรย์คอมพิวเตอร์
อัลตราซาวน์ หรือการตรวจทางรังสีวินิจฉัยอื่น ๆ เพื่อกำหนดตำแหน่งของเนื้อเยื่อ หรือสารน้ำในปอด ตัวอย่างสิ่งส่งตรวจ ที่ได้จะส่งไปห้องปฏิบัติการ และตรวจโดยพยาธิแพทย์เพื่อตรวจหาเซลล์มะเร็ง เอกซเรย์ปอดซ้ำหลังการเจาะดูดชิ้นเนื้อเพื่อ ดูว่าไม่มีลมรั่วเข้าไปในทรวงอก การตัดชิ้นเนื้อ
(Lung Biopsy)
ผู้ป่วยนอนบนแท่นเลื่อนเข้าเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์
ซึ่งถ่ายภาพในร่างกาย ทำให้แพทย์
สามารถมองเห็นเนื้อเยื่อ ที่ผิดปกติในปอดได้ จากนั้น ใช้เข็มสอดเข้าไปยังเนื้อเยื่อผิดปกติ แล้วนำเอาเนื้อเยื่อชิ้นเล็ก ๆ ออกมา ตรวจโดยใช้กล้องจุลทรรศ์เพื่อหาเซลล์มะเร็ง การส่องกล้องหลอดลม
เพื่อมองหาบริเวณที่ผิดปกติที่อยู่ในหลอดลม หรือหลอดลมใหญ่ในปอด
ทำโดยการสอดกล้องเข้าทาง
จมูกหรือปากเข้าไปถึงหลอดคอและปอด กล้องส่องหลอดลมมีขนาดเล็กเป็นท่อยาวซึ่งมีหลอดไฟและเลนส์ใช้ในการดู นอกจาก นั้นยังสามารถนำเอาเนื้อเยื่อตัวอย่างมาตรวจเพื่อหาเซลล์มะเร็งได้ การส่องกล้องทรวงอก
เป็นการผ่าตัดดูอวัยวะในช่องอกเพื่อหาบริเวณที่ผิดปกติ
โดยผ่าตัดที่ระหว่างกระดูกซี่โครง 2 ซี่
และ
สอดกล้องเข้าสู่ทรวงอก กล้องส่องทรวงอกนั้นมีขนาดบาง เป็นท่อยาว มีหลอดไฟและเลนส์เช่นเดียวกัน และสามารถนำเนื้อเยื่อ หรือต่อมน้ำเหลืองออกมาตรวจหาเซลล์มะเร็ง หากไม่สามารถนำเนื้อเยื่อมาตรวจได้ ก็จะผ่าตัดเปิดทรวงอก การเจาะปอดเป็นการนำน้ำออกจากช่องปอด โดยใช้เข็ม
พยาธิแพทย์จะตรวจสารน้ำเพื่อหาเซลล์มะเร็ง
ปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อพยากรณ์โรคและทางเลือกในการรักษา ขึ้นอยู่กับ - ระยะของโรค
(ขนาดของมะเร็ง การแพร่กระจายไปสู่บริเวณอื่น)
- ชนิดของมะเร็งปอด - อาการไอ หายใจไม่สะดวก - สุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย เมื่อได้รับการวินิจฉัยแล้วว่าเป็นโรคมะเร็งปอด
ต้องตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาการแพร่กระจายของเซลล์มะเร็งในปอด และส่วนต่าง ๆ
ของร่างกาย ความสำคัญในการตรวจเพื่อใช้ในการวางแผนในการรักษาต่อไป การตรวจเพิ่มเติมประกอบด้วย - การตรวจทางห้องปฏิบัติการ โดยตรวจเลือด
ปัสสาวะ
เนื้อเยื่อ หรือสารอื่น ๆ ในร่างกาย
การตรวจเหล่านี้สามารถช่วย
ในการวินิจฉัยการรักษา หรือติดตามการรักษา - MRI
เป็นกระบวนการสร้างภาพเหมือนจริงของส่วนต่าง ๆ
ของร่างกาย โดยใช้สนามแม่เหล็กความเข้มสูง และคลื่น
ความถี่ในย่านความถี่วิทยุ - การสแกนกระดูก (Bone scan)
เป็นการตรวจหาเซลล์มะเร็งที่แบ่งตัวอย่างรวดเร็วที่อยู่ในกระดูก
โดยการฉีดสาร
รังสีเข้าร่างกายทางหลอดเลือดดำ สารเภสัชรังสีจะไปจับตัวที่กระดูกและถูกตรวจโดยเครื่องตรวจจับ - การส่องกล้องอัลตราซาวน์
คือการตรวจโดยการใส่กล้องที่มีหัว ultrasound อยู่ที่ปลายลำกล้อง
โดยหัวจะมีหน้าที่
กระจายคลื่นเสียงความถี่สูงเข้าไปในเนื้อเยื่อต่าง ๆ สร้างภาพจากเสียงที่สะท้อนกลับมา ซึ่งการตรวจวิธีนี้สามารถนำ เนื้อเยื่อมาตรวจ ทางพยาธิวิทยาโดยการเจาะดูดได้อีกด้วย การส่องกล้องอัลตราซาวน์เพื่อเจาะดูดชิ้นเนื้อ
โดยส่องกล้องและเข็มดูดชิ้นเนื้อเข้าทางปาก เข้าไปในหลอดอาหาร
หัวอัลตราซาวน์ทำให้เห็น ภาพต่อมน้ำเหลืองใกล้กับหลอดอาหาร ซึ่งช่วยให้แพทย์สามารถหาตำแหน่งในการเจาะ เอาเนื้อเยื่อจากต่อมน้ำเหลืองมาตรวจได้ - การตัดชิ้นเนื้อจากต่อมน้ำเหลือง
- การส่องกล้องทรวงอก
เป็นการผ่าตัดเข้าไปดูอวัยวะ
เนื้อเยื่อ และต่อมน้ำเหลืองระหว่างปอด 2 ข้าง เพื่อหา
บริเวณที่ผิดปกติ โดยเปิดแผลผ่าตัดเหนือกระดูกหน้าอกและสองกล้องเข้าในทรวงอก เพื่อเอาชิ้นเนื้อ หรือต่อม น้ำเหลืองมาตรวจ มะเร็งสามารถแพร่กระจายไปตามร่างกายได้ 3 ทาง คือ 1. ไปตามเนื้อเยื่อที่อยู่รอบ ๆ
2. ไปตามระบบน้ำเหลืองที่อยู่ตามร่างกาย 3. ไปตามกระแสเลือด |
 |