มะเร็งตับ

การรักษา

การฉีดยาเคมีเข้าหลอดเลือดบริเวณตับหรือการฉีดสารเพื่ออุดกั้นหลอดเลือดที่เลี้ยงมะเร็งตับ

(Intrahepatic Chemotherapy/Chemoembolization)

Chemoembolization ทำได้โดยการฉีดยาเคมีบำบัดเข้าเส้นเลือดแดงที่ไปเลี้ยงก้อนมะเร็ง

ในตับ เส้นเลือดก็จะถูกอุดตันด้วยยาที่มีส่วนผสมของน้ำมันหรืออนุภาคขนาดเล็ก ทำให้มีเลือดไปเลี้ยง

ก้อนมะเร็งลดลง

ตับ มีลักษณะพิเศษ คือ ได้รับเลือดจาก 2 ทาง คือ เส้นเลือดแดงตับ (hepatic artery) และ

เส้นเลือดดำ (portal vein) โดยได้เลือดจากเส้นเลือดดำ 75% และเส้นเลือดแดงเพียง 25% แต่ก้อน

มะเร็งมักจะได้รับเลือดจากเส้นเลือดแดง ดังนั้นเมื่อเส้นเลือดแดงถูกทำให้อุดตัน ก้อนมะเร็งก็จะขาด

ออกซิเจนและสารอาหาร แต่ตับก็ยังได้เลือดเลี้ยงจากเส้นเลือดดำ portal vein

ประโยชน์ต่อมาของการ embolization คือ จะไม่มีเลือดผ่านออกจากก้อนมะเร็ง ดังนั้นยาเคมี

จะอยู่ในก้อนมะเร็งเป็นเวลานานได้ถึง 1 เดือนหลังจากที่ฉีดยาเคมี วิธีนี้ก้อนมะเร็งจะได้รับปริมาณ

ยาเคมีมากถึง 20-200 เท่าเมื่อเทียบกับการฉีดยาเข้าเส้นเลือดดำที่แขน เพราะยาจะค้างอยู่ภายใน

ก้อนมะเร็งแทนที่จะกระจายไปทั่วร่างกาย เนื้อตับส่วนอื่นก็จะไม่ค่อยได้รับผลกระทบและผลข้างเคียง

ก็ลดลง

ผู้ป่วยที่เหมาะสมต่อการรักษาด้วย intrahepatic chemoembolization

การรักษาวิธีนี้สามารถใช้ได้ทั้งกับมะเร็งตับปฐมภูมิและทุติยภูม แต่จะไม่ได้ส่งผลต่อมะเร็ง

ส่วนอื่นของร่างกาย ตัวอย่างของมะเร็งตับที่สามารถรักษาได้ด้วยวิธี chemoembolization ได้แก่

- Hepatoma

- Cholangiocarcinoma

- Metastasis

- Carcinoid

- Ocular melanoma

- Sarcomas

ต้องมีการตรวจหลายอย่างก่อนการรักษาด้วยวิธีนี้ ได้แก่ การตรวจเลือดดูการทำงานของตับ

การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หรือ การตรวจด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) โดยแพทย์จะดูผล

การตรวจเหล่านี้เพื่อคาดคะเนภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นตามมาได้ ซึ่งอาจทำให้ผู้ป่วยบางรายไม่

เหมาะกับการรักษาด้วยวิธีนี้ เช่น

- เส้นเลือดดำในตับอุดตัน (blockage of the portal vein)

- ตับแข็ง (cirrhosis)

- ท่อน้ำดีอุดตัน (blockage of bile duct)

การเตรียมตัวก่อนการรักษาด้วยวิธีนี้ ผู้ป่วยต้องงดน้ำงดอาหารหลังเที่ยงคืนก่อนมาโรงพยาบาล

และผู้ป่วยจะได้รับสารน้ำทางเส้นเลือดดำที่โรงพยาบาลเพื่อเอาไว้ให้ยาฆ่าเชื้อและยาอื่นๆ

หลังจากทำหัตถการเสร็จเรียบร้อย ผู้ป่วยจะได้กลับมาที่ห้องพัก และต้องนอนราบบนเตียงนาน

6 ชั่วโมง และจะได้รับสารน้ำทางเส้นเลือดดำต่อ ผู้ป่วยสามารถออกจากโรงพยาบาลได้ในวันรุ่งขึ้น

ผลข้างเคียงที่สำคัญของการรักษาด้วยวิธี chemoembolization คือ อาการปวด ไข้ และ

คลื่นไส้อาเจียน อาการอาจมากน้อยแตกต่างกัน แต่มักมีอาการอยู่เป็นชั่วโมงถึงเป็นวันหลังการรักษา

ซึ่งสามารถบรรเทาอาการเหล่านี้ได้ด้วยการกินยา ผู้ป่วยบางรายอาจมีผมร่วงได้เล็กน้อย

อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยมีโอกาสเสี่ยงเล็กน้อยที่จะเกิดภาวะตับวาย หรือการติดเชื้อตามมาได้ ซึ่ง

ถือเป็นภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายจากการรักษาด้วยวิธี chemoembolization แต่มีโอกาสเกิดได้

น้อยมาก