|
|
มะเร็งกระดูก มะเร็งปฐมภูมิบริเวณกระดูก
เป็นมะเร็งที่พบน้อย โดยพบน้อยกว่า 1% ของผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็ง ในที่นี้จะขอ กล่าวถึงมะเร็งกระดูกชนิดปฐมภูมิ (มะเร็งที่ต้นเหตุเกิดในกระดูก) แต่ในความเป็นจริง มะเร็งกระดูก ส่วนใหญ่เกิดจากการแพร่กระจายของมะเร็งจากที่อื่น เช่น จากมะเร็งเต้านม ปอด และต่อมลูกหมาก เป็นต้น เรียกว่า มะเร็งแพร่กระจายไปกระดูก ซึ่งจะไม่กล่าวถึงในบทความนี้
ในการเคลื่อนไหวและทรงตัว กระดูกเชื่อมต่อกันด้วยเส้นเอ็นและยังมีกระดูกอ่อนเชื่อมระหว่าง ข้อต่างๆ กระดูกมีลักษณะกลวง ภายในเต็มไปด้วยไขกระดูก ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อสีแดงลักษณะคล้าย ฟองน้ำ มีหน้าที่ผลิตเซลล์เม็ดเลือด
ลายกระดูก และเซลล์ที่นำสารอาหารให้แก่กระดูก
ธรรมดาจะเจริญเติบโต ภายในกระดูกเท่านั้นไม่มีการแพร่กระจายออกนอกกระดูก ส่วนมะเร็ง กระดูกสามารถแพร่กระจายออกนอกกระดูกไปยังเนื้อเยื่อข้างเคียงตลอดจนแพร่เข้ากระแสเลือด ไปยังอวัยวะที่อยู่ห่างไกลออกไปเช่น ปอด
กระดูกที่พบบ่อยที่สุด และมักพบในเด็ก Chrondrosarcoma เป็นมะเร็งของกระดูกอ่อน ซึ่งพบ บ่อยในผู้ใหญ่ Chordoma เป็นมะเร็งกระดูกที่มักเกิดบริเวณกระดูกสันหลังส่วนล่าง นอกจากนี้ ยังมี Malignant fibrous histiocytoma (MFH) และ Fibrosarcoma ซึ่งเป็นเนื้องอกของ เนื้อเยื่ออ่อนที่เกิดขึ้นในกระดูกซึ่งพบได้น้อย Malignant fibrous histiocytoma (MFH) ส่วน ใหญ่จะพบในผู้ใหญ่ บริเวณที่พบบ่อยคือ แขน ขา โดยเฉพาะอย่างยิ่งข้อเข่า Fibrosarcoma พบได้บ่อยในผู้ใหญ่วัยกลางคน และมักพบที่ต้นขา ระบาดวิทยา
ปฐมภูมิ Ewings sarcomaพบได้10% Chordomat พบได้ 5% Malignant fibrous histiocytoma (MFH) และ Fibrosarcoma พบได้ 2% ปัจจัยเสี่ยงและการป้องกัน
ต่อการเกิด Osteosarcoma
ฉายแสง โดยเฉพาะมะเร็งกระดูกชนิด Osteosarcoma
กระดูกชนิด Osteosarcoma
dysplasia เพิ่มความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งกระดูกชนิด Osteosarcoma
เกิดมะเร็งกระดูกเช่นกัน
ดังนั้นผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงควรพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอ อย่างไรก็ตามพบว่าผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งกระดูก นั้นส่วนใหญ่เป็นผู้ที่ไม่มีปัจจัยเสี่ยง อาการ
ปวดมากขึ้นและปวดตลอดเวลาในระยะต่อมา อาการปวดจะเป็นมากขึ้นเมื่อเคลื่อนไหว ถ้าเนื้องอก เกิดบริเวณข้อก็อาจจะมีอาการข้อบวม เจ็บและข้อติด กระดูกหักจะพบได้ในระยะท้ายของโรค นอกจากนี้ยังมีอาการอื่นๆ ที่อาจพบได้เช่น ไข้ อ่อนเพลีย ซีด น้ำหนักลด
กระดูก บางรายก็ไม่มีอาการข้างต้น ดังนั้นถ้ามีอาการที่กล่าวมา ควรพบแพทย์เพื่อรับการตรวจ วินิจฉัยต่อไป การวินิจฉัย
เพิ่มสูงขึ้นในผู้ป่วยที่เป็น OsteosarcomaและEwings sarcoma อย่างไรก็ตามการตรวจพบ ว่าค่า Alkaline phosphatase ที่สูงอาจไม่ได้บ่งชี้ถึงการเป็นมะเร็งกระดูกเสมอไป เนื่องจาก ค่า Alkaline phosphatase จะพบสูงได้ในภาวะปกติ เช่น เด็กที่กำลังเจริญเติบโต หลังจาก กระดูกหัก (ภาวะที่มีการสร้างกระดูก) นอกจากนี้ผู้ป่วยที่เป็น Chrondrosarcoma อาจพบมี ค่าน้ำตาลในเลือดผิดปกติได้
ตรวจอื่นเพิ่มเติม
ระยะของโรค (Staging)
และการแพร่กระจายไปยังเนื้อเยื่ออื่น ระยะของโรคช่วยในการตัดสินใจเลือกแนวทางการรักษา ของแพทย์ ระบบที่ใช้ในการจัดระยะของโรค คือระบบ TNM กล่าวคือ
ความรุนแรงของโรค (Grade)
คล้ายเซลล์ปกติ ก็จะจัดเป็น low grade tumor (รุนแรงน้อย) ในทางตรงข้าม ถ้าเซลล์มะเร็ง มีลักษณะแตกต่างจากเซลล์ปกติมากจะจัดเป็น high grade tumor grade (รุนแรงมาก) สามารถบอกได้ว่ามะเร็งจะมีการกระจายเร็วหรือช้า low grade tumorมักมีการพยากรณ์โรค ที่ดีกว่า
ที่ grade 4 มีความรุนแรงมากที่สุด การจัดระยะของโรค
T1,T2,T3 และ N0,N1และ M1bและ G1,G2,G3,G4 การกลับเป็นซ้ำ
การรักษา การผ่าตัด
ผ่าตัดเอาเนื้องอกออกโดยไม่ต้องตัดแขน หรือขาที่เป็นโรค หลังจากนั้นศัลยแพทย์จะใส่เหล็ก หรือกระดูก จากส่วนอื่นของร่างกายแทนที่กระดูกที่ถูกตัดออกไป แต่ในผู้ป่วยบางรายการอาจ จำเป็นต้องตัดแขนหรือขา เช่น ผู้ป่วยที่แพทย์ไม่สามารถตัดเนื้องอกมะเร็งออกได้หมด ผู้ป่วย ที่ไม่สามารถทำกายภาพบำบัด การให้ยาเคมีบำบัด
กระดูกชนิด Osteosarcoma เนื่องจากบางครั้งมะเร็งจะมีการแพร่กระจายออกไปยังอวัยวะอื่น ที่พบบ่อยที่สุดคือ ปอด ดังนั้นการให้ยาเคมีบำบัดพบว่าสามารถเพิ่มอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วย มะเร็งกระดูกบางชนิดได้
กระดูกสามารถให้ยาเคมีแบบผู้ป่วยนอกโดยที่ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล แพทย์มักให้ยาเคมีบำบัด 3-4 รอบ ก่อนผ่าตัดในผู้ป่วยที่มีการแพร่กระจายของมะเร็ง หรือในกรณีที่มะเร็งเจริญเติบโต อย่างรวดเร็วหรือมะเร็งกระดูกระยะท้าย เพื่อลดขนาดก้อนมะเร็งเพื่อให้ผ่าตัดง่ายขึ้น นอกจากนี้ ยังพบว่าการให้ยาเคมีบำบัดก่อนผ่าตัดช่วยเพิ่มอัตราการรอดชีวิตอีกด้วย หลังจากผ่าตัดผู้ป่วยจะ ต้องได้รับยาเคมีบำบัดเพื่อทำลายเซลล์มะเร็งที่เหลือ
ที่พบเช่น เหนื่อย อ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน เพิ่มโอกาสเกิดการติดเชื้อ เบื่ออาหาร และท้องเสีย เป็นต้น ผลข้างเคียงเหล่านี้จะหมดไปเมื่อการรักษาสิ้นสุด การใช้รังสีรักษา
รังสีรักษามีสองประเภท ประเภทแรกใช้เครื่องฉายรังสีจากภายนอกร่างกาย เรียกว่า External beam radiation therapy ซึ่งเป็นที่นิยมกว่าการฝังแร่ในร่างกายหรือที่เรียกว่า Internal beam radiation therapy หรือBrachytherapy
ได้หมดหรือยังมีเซลล์มะเร็งหลงเหลืออยู่ในร่างกาย การใช้รังสีรักษานั้นมีทั้งแบบที่ให้ก่อนการ ผ่าตัด เพื่อลดขนาดของก้อนเนื้องอกและให้หลังผ่าตัด เพื่อกำจัดเซลล์มะเร็งที่หลงเหลืออยู่ใน ร่างกาย การใช้รังสีรักษายังมีส่วนช่วยในการลดขนาดของการผ่าตัดทำให้ไม่ต้องตัดแขน ขา ส่วนที่เป็นมะเร็งได้ นอกจากนี้ยังมีประโยชน์ในแง่การลดความเจ็บปวดในผู้ป่วยมะเร็งกระดูก ระยะสุดท้าย
ส่วนใหญ่จะหายไปหลังจากการฉายแสงเสร็จสิ้น ภายหลังการรักษา
เพื่อสอบถามอาการ เช่นอาการปวดกระดูก บวม เป็นต้น ตรวจร่างกาย ตรวจเลือด และทำการ สแกนกระดูก หรือเอกซเรย์หรือเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ เพื่อสืบค้นว่ามีการกลับมาเป็นซ้ำของ มะเร็งหรือไม่ ส่วนผู้ป่วยหลังผ่าตัดต้องทำกายภาพบำบัดเพื่อฟื้นฟูร่างกายร่วมด้วย
รับประทานอาหารที่ถูกสุขลักษณะ ออกกำลังกายและควรตรวจเช็คมะเร็งกระดูก ทั้งนี้ผู้ป่วยควร ปรึกษาแพทย์ผู้เจ้าของไข้ในการปฏิบัติตัว |
| ข้อมูลในเว็บ
chulacancer.net นี้เป็นข้อมูลเชิงวิชาการ
การนำไปใช้รักษาผู้ป่วยแต่ละรายอาจมีความแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย
สาขารังสีรักษาและมะเร็งวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จะไม่รับผิดชอบต่อผลที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติตามข้อมูลนี้ กรุณาปรึกษาแพทย์ที่ให้การดูแลรักษาท่าน |