มะเร็งทวารหนัก

            ทวารหนักเป็นส่วนปลายสุดของลำไส้ใหญ่เป็นทางลำเลียงของเสียออกจากร่างกาย โดยมีหูรูดทวารหนัก

เป็นตัวปิดเปิดควบคุมการขับถ่ายอุจจาระออกจากร่างกาย

ปัจจัยเสี่ยง (Risk factors)

        1.อายุมากกว่า 50 ปี

        2.การติดเชื้อ human papillomavirus (HPV).

        3.การมีคู่นอนหลายคน

        4.การมีเพศสัมพันธ์ผ่านทางทวารหนัก

        5.การสูบบุหรี่

อาการ (symptom)

        1.มีเลือดออกผิดปรกติทางทวารหนัก

        2.อาการปวดรอบทวารหนัก

        3.คันหรือมีสารคัดหลั่งผิดปรกติออกทางทวารหนัก

        4.ก้อนผิดปรกติรอบทวารหนัก

        5.การขับถ่ายที่ผิดปกติ

การตรวจวินิจฉัย

        1.การตรวจร่างกายและการตรวจทางทวารหนัก

        2.การส่องกล้องทางทวารหนัก

        3.การตรวจอัลตราซาวด์ผ่านทางทวารหนัก

        4.การตรวจชิ้นเนื้อจากก้อนผิดปรกติรอบทวารหนัก

ปัจจัยที่มีผลต่อการรักษาและการพยากรณ์โรค

        1.ขนาดของก้อนมะเร็ง

        2.ตำแหน่งของมะเร็งที่ทวารหนัก

        3.การกระจายของมะเร็งไปที่ต่อมน้ำเหลือง

        4.ระยะของโรคมะเร็ง

มะเร็งทวารหนักแบ่งเป็น 4 ระยะ

        1.ระยะที่ 1 ขนาดก้อนน้อยกว่าหรือเท่ากับ 2 เซนติเมตร

        2.ระยะที่ 2 ขนาดก้อนมากกว่า 2 เซนติเมตร

        3.ระยะที่ 3 มะเร็งลุกลามไปยังอวัยวะข้างเคียง เช่น ช่องคลอด, ท่อไต, กระเพาะปัสสาวะ

        หรือมีการกระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองรอบลำไส้ส่วนปลาย, ต่อมน้ำเหลืองในอุ้งเชิงกราน,

        ต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบ

        4.ระยะที่ 4 มีการแพร่กระจายของมะเร็งไปยังส่วนต่างๆของร่างกาย

รูปภาพแสดงขนาดของก้อนมะเร็งในระยะต่างๆ

การรักษา

        1.การรักษาด้วยรังสี เป็นการรักษาโดยการใช้รังสีเข้าไปทำลายมะเร็งโดยตรงมีสองวิธีด้วยกันคือ

การฉายรังสีจากภายนอกร่างกายและการฝังแร่เข้าไปในตำแหน่งที่เป็นมะเร็งโดยตรง

        2.การรักษาด้วยยาเคมีบำบัด เป็นการรักษาโดยการใช้ยาเคมีบำบัดเข้าไปยับยั้งการเจริญเติบโต

และทำลายมะเร็งในทุกส่วนของร่างกาย

        3.การผ่าตัด ในมะเร็งทวารหนักระยะต้น จะตัดเฉพาะก้อนมะเร็งออกและสามารถเก็บรักษาหูรูดทวารหนัก

ทำให้ผู้ป่วยควบคุมการขับถ่ายได้ตามปรกติ แต่ในผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งระยะลุกลามจะไม่สามารถเก็บหูรูดทวารหนัก

ไว้ได้จำเป็นต้องผ่าตัดยกลำไส้ไว้ที่หน้าท้อง  และขับถ่ายออกทางหน้าท้องแทนดังภาพ

การรักษาตามระยะของโรคมะเร็งทวารหนัก

        1.ระยะ 0 (Carcinoma in Situ)

                a.การผ่าตัดเฉพาะก้อนมะเร็ง

        2.ระยะที่ 1 และ 2

                a.การผ่าตัดเฉพาะก้อนมะเร็ง

                b.รังสีรักษาร่วมกับยาเคมีบำบัด

                c.การฝังแร่

                d.การผ่าตัดยกลำไส้ไว้ที่หน้าท้อง ในกรณีที่รักษาด้วยรังสีรักษาร่วมกับยาเคมีบำบัด 

                แล้วยังมีก้อนมะเร็งหลงเหลืออยู่

        3.ระยะที่ 3

                a.รังสีรักษาร่วมกับยาเคมีบำบัด

                b.การฝังแร่

                c.การผ่าตัดยกลำไส้ไว้ที่หน้าท้อง ในกรณีที่รักษาด้วยรังสีรักษาร่วมกับยาเคมีบำบัด

                แล้วยังมีก้อนมะเร็งหลงเหลืออยู่

        4.ระยะที่ 4 เป็นการรักษาตามอาการเพื่อบรรเทาความทรมานจากอาการของโรคมะเร็ง

                a.การผ่าตัด

                b.รังสีรักษา

                c.ยาเคมีบำบัด